{
 "id": "practice/dua-food-host-and-guest",
 "class": "practice",
 "slug": "dua-food-host-and-guest",
 "label": {
  "ar": "دعاء الضيف لأهل الطعام وأذكار الضيافة",
  "en": "The guest's supplication for the hosts and the remembrances of hospitality",
  "ur": "میزبان کے لیے مہمان کی دعا اور مہمان نوازی کے اذکار"
 },
 "summary": {
  "ar": "ما جمعه النووي في «الأذكار» من دعاء الضيف لأهل الطعام، والدعاء لمن سقى، وتحريض الناس على الضيافة، والثناء على من أكرم ضيفه، وما يقال بعد الانصراف عن الطعام. {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}",
  "en": "What al-Nawawi gathers in al-Adhkar on the guest's supplication for the hosts, supplication for one who gave drink, urging people to hospitality, praise of one who honours his guest, and what is said after leaving the meal. {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}",
  "ur": "جو نووی نے «الاذکار» میں مہمان کی میزبانوں کے لیے دعا، پانی پلانے والے کے لیے دعا، مہمان نوازی کی ترغیب، مہمان کی عزت کرنے والے کی تعریف اور کھانے سے اٹھنے کے بعد کے اذکار کے بارے میں جمع کیا۔ {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}"
 },
 "stub": false,
 "wings": [
  "living"
 ],
 "regions": [],
 "periods": [],
 "tags": [
  "dua-browser",
  "dua-occasion",
  "dua-occ-food"
 ],
 "aliases": [],
 "themes": [
  "worship-and-the-pillars"
 ],
 "data": {
  "kind": "ritual",
  "obligation": "recommended",
  "sources": [
   "source/al-adhkar-nawawi-arnaut-1994"
  ],
  "provenance": {
   "layer": "own-research",
   "source": "al-Nawawi, al-Adhkar, ed. Abd al-Qadir al-Arna'ut (Dar al-Fikr, Beirut, 1414/1994), pp. 237-240, read on al-Maktaba al-Shamila (book 1956) on 15 November 2026; the reports, the books al-Nawawi assigns them to and his gradings are his, restated; supplications are quoted in his wording, under forty words each",
   "generated_by": "Claude Code",
   "model": "claude-fable-5-2",
   "run": "dua-occasions-divisions-2"
  },
  "status": {
   "review": "published",
   "completeness": 2,
   "generated_by": "Claude Code (claude-fable-5-2)"
  }
 },
 "prose": {
  "ar": {
   "sections": [
    {
     "heading": "موجز",
     "markdown": "ما جمعه النووي في «الأذكار» من دعاء الضيف لأهل الطعام، والدعاء لمن سقى، وتحريض الناس على الضيافة، والثناء على من أكرم ضيفه، وما يقال بعد الانصراف عن الطعام. {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}"
    },
    {
     "heading": "ما جمعه النووي في «الأذكار»",
     "markdown": "يروي النووي في صحيح مسلم عن عبد الله بن بسر أن [[person/muhammad|النبي]] نزل على أبيه فقرب إليه طعام وشراب، فقال أبي: ادع الله لنا، فقال: «اللهم بارك لهم فيما رزقتهم واغفر لهم وارحمهم» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. وعن أنس في سنن أبي داود بإسناد صحيح أنه جاء إلى سعد بن عبادة فأكل خبزا وزيتا وقال: «أفطر عندكم الصائمون وأكل طعامكم الأبرار وصلت عليكم الملائكة»، ويقول إن مثله جرى لسعد بن معاذ في رواية ابن ماجه فهما قضيتان {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. وعن رجل عن جابر في أبي داود أن أبا الهيثم بن التيهان صنع طعاما فقال النبي: «أثيبوا أخاكم»، وبين أن إثابته أن يدعو له الرجل إذا أكل في بيته {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. وفي الدعاء لمن سقى يروي في مسلم عن المقداد: «اللهم أطعم من أطعمني واسق من سقاني» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}، وعن عمرو بن الحمق في كتاب ابن السني: «اللهم أمتعه بشبابه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}، وعن عمرو بن أخطب: «اللهم جمله» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}. وفي تحريض الناس على الضيافة يروي عن أبي هريرة في الصحيحين أن رجلا جاء يطلب ضيافة فقال النبي: «ألا رجل يضيف هذا»، فقام رجل من الأنصار {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}. وفي الثناء على من أكرم ضيفه يروي حديث الأنصاري الذي أطفأ السراج وأراه أنهم يأكلون، وفيه آية في الإيثار [[passage/quran-59-9|سورة الحشر 9]] {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}. ويروي في الصحيحين: «من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليكرم ضيفه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}. وبعد الانصراف يروي في كتاب ابن السني عن عائشة: «أذيبوا طعامكم بذكر الله عز وجل والصلاة ولا تناموا عليه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}."
    }
   ],
   "frontmatter": {
    "id": "practice/dua-food-host-and-guest",
    "lang": "ar",
    "source_lang": "ar",
    "translators": []
   },
   "updated": "2026-11-15"
  },
  "en": {
   "sections": [
    {
     "heading": "Summary",
     "markdown": "What al-Nawawi gathers in al-Adhkar on the guest's supplication for the hosts, supplication for one who gave drink, urging people to hospitality, praise of one who honours his guest, and what is said after leaving the meal. {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}"
    },
    {
     "heading": "What al-Nawawi gathers in al-Adhkar",
     "markdown": "Al-Nawawi reports in Sahih Muslim from Abd Allah ibn Busr that [[person/muhammad|the Prophet]] stayed with his father, food and drink were brought, and when his father asked him to pray for them he said «اللهم بارك لهم فيما رزقتهم واغفر لهم وارحمهم», O God, bless for them what You have provided, forgive them and have mercy on them {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. From Anas in Sunan Abi Dawud, by a sound chain, that he came to Sa'd ibn Ubada, ate bread and oil and said «أفطر عندكم الصائمون وأكل طعامكم الأبرار وصلت عليكم الملائكة», and al-Nawawi says the like happened with Sa'd ibn Mu'adh in Ibn Majah's report, so there were two incidents {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. Through a man, from Jabir, in Abu Dawud, that when Abu al-Haytham ibn al-Tayyihan made food the Prophet said «أثيبوا أخاكم», reward your brother, explaining that his reward is that the man be prayed for when one has eaten in his house {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}. For one who gave drink he reports in Muslim from al-Miqdad «اللهم أطعم من أطعمني واسق من سقاني», from Amr ibn al-Hamiq in Ibn al-Sunni «اللهم أمتعه بشبابه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}, and from Amr ibn Akhtab «اللهم جمله», make him comely {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}. To urge hospitality he reports from Abu Hurayra in the two Sahihs that the Prophet asked whether no man would host a visitor, and an Ansari stood {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}. In praise of one who honours his guest he gives the Ansari who put out the lamp to make the guest think they were eating, with a verse on preferring others [[passage/quran-59-9|Qur'an 59:9]] {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}, and «من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليكرم ضيفه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}. After leaving the meal he reports from Aisha in Ibn al-Sunni «أذيبوا طعامكم بذكر الله عز وجل والصلاة ولا تناموا عليه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}."
    }
   ],
   "frontmatter": {
    "id": "practice/dua-food-host-and-guest",
    "lang": "en",
    "source_lang": "ar",
    "translators": [
     "Claude Fable 5.2 (claude-fable-5-2), draft translation"
    ]
   },
   "updated": "2026-11-15"
  },
  "ur": {
   "sections": [
    {
     "heading": "خلاصہ",
     "markdown": "جو نووی نے «الاذکار» میں مہمان کی میزبانوں کے لیے دعا، پانی پلانے والے کے لیے دعا، مہمان نوازی کی ترغیب، مہمان کی عزت کرنے والے کی تعریف اور کھانے سے اٹھنے کے بعد کے اذکار کے بارے میں جمع کیا۔ {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237}"
    },
    {
     "heading": "نووی نے «الاذکار» میں کیا جمع کیا",
     "markdown": "نووی صحیح مسلم میں عبد اللہ بن بسر سے روایت لاتے ہیں کہ [[person/muhammad|نبی]] ان کے والد کے ہاں ٹھہرے، کھانا اور مشروب پیش ہوا، اور والد نے دعا کی درخواست کی تو آپ نے کہا «اللهم بارك لهم فيما رزقتهم واغفر لهم وارحمهم»، اے اللہ جو تو نے انہیں دیا اس میں برکت دے، انہیں بخش دے اور ان پر رحم کر {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 237} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}۔ سنن ابی داود میں صحیح سند سے انس سے ہے کہ آپ سعد بن عبادہ کے ہاں آئے، روٹی اور زیتون کھائی اور کہا «أفطر عندكم الصائمون وأكل طعامكم الأبرار وصلت عليكم الملائكة»، اور نووی کہتے ہیں کہ ایسا ہی سعد بن معاذ کے ساتھ ابن ماجہ کی روایت میں ہوا، تو یہ دو واقعے ہیں {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}۔ ایک آدمی کے واسطے سے جابر سے ابو داود میں ہے کہ جب ابو الہیثم بن التیہان نے کھانا بنایا تو نبی نے کہا «أثيبوا أخاكم»، اپنے بھائی کو بدلہ دو، اور بتایا کہ اس کا بدلہ یہ ہے کہ جس کے گھر کھایا اس کے لیے دعا کی جائے {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}۔ پلانے والے کے لیے مسلم میں مقداد سے «اللهم أطعم من أطعمني واسق من سقاني»، ابن السنی میں عمرو بن حمق سے «اللهم أمتعه بشبابه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 238}، اور عمرو بن اخطب سے «اللهم جمله»، اسے حسین بنا {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}۔ مہمان نوازی کی ترغیب میں صحیحین میں ابو ہریرہ سے ہے کہ ایک شخص مہمانی مانگنے آیا تو نبی نے کہا کیا کوئی نہیں جو اسے مہمان بنائے، اور ایک انصاری اٹھا {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239}۔ مہمان کی عزت کرنے والے کی تعریف میں وہ اس انصاری کا قصہ دیتے ہیں جس نے چراغ بجھا دیا تاکہ مہمان سمجھے کہ وہ کھا رہے ہیں، اور ایثار کے بارے میں ایک آیت [[passage/quran-59-9|قرآن 59:9]] {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 239} {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}، اور «من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليكرم ضيفه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}۔ کھانے سے اٹھنے کے بعد ابن السنی میں عائشہ سے «أذيبوا طعامكم بذكر الله عز وجل والصلاة ولا تناموا عليه» {cite:al-adhkar-nawawi-arnaut-1994 p. 240}۔"
    }
   ],
   "frontmatter": {
    "id": "practice/dua-food-host-and-guest",
    "lang": "ur",
    "source_lang": "ar",
    "translators": [
     "Claude Fable 5.2 (claude-fable-5-2), draft translation"
    ]
   },
   "updated": "2026-11-15"
  }
 },
 "degree": 2,
 "contemporaries": [],
 "updated": "2026-11-15",
 "connections": [
  {
   "to": "work/al-adhkar-al-muntakhab",
   "type": "subject_of",
   "inverse": true,
   "sources": [
    "source/al-adhkar-nawawi-arnaut-1994"
   ]
  }
 ],
 "related": [
  "concept/al-salat-ala-al-nabi",
  "practice/eid-al-fitr",
  "practice/istikhara",
  "practice/nikah",
  "practice/salat-al-jumua",
  "concept/al-hamd-lillah",
  "concept/hifz-al-lisan",
  "concept/iyada"
 ],
 "license": {
  "prose": "CC BY-SA 4.0",
  "data": "CC0 1.0"
 }
}