مسودةكُتبت بمعونة الذكاء الاصطناعي من المصادر التي تستشهد بها، ولم يقرأها محرر بشري بعد.
نظرة سريعة
- العصر
- العصر النبوي
- الإقليم
- الجزيرة العربية
نبذة
«غزوات النبي» سلسلة من ثماني حلقات لـوجدي غنيم يحفظها أرشيف أسابيل في قسم الدروس الصوتية؛ مدرج في صفحة السلسلة ثماني حلقات، وقد عُدّت الحلقات الثماني كلها في هذا العمل: تقديم السلسلة وأول غزوة بعد الهجرة ثم وقائعها ودروسها، ثم صلح الحديبية، ثم غزوة الأحزاب أو الخندق، ثم غزوة خيبر، ثم غزوة تبوك، ثم غزوة حنين، وأخيرًا فتح مكة. 1 يعلن المتحدث في مطلع الدروس أن السلسلة ستمرّ على غزوات النبي وأسبابها والعبر المستفادة منها، مع تعليقات على أخلاق المقاتلين وتنظيم الجيش وأحوال الأسرة؛ ما يرد هنا كلام المتحدث كما تُظهره نسخة الآلة من التسجيل، والنص الحرفي للنسخة في مواضع كثيرة غير مفهوم أو مكرر، فالوقائع التي يذكرها تُروى على أنها روايته هو لا على أنها محققة من مصدر مستقل، وما لم يُفهم سطره بوضوح موسوم بالحاجة إلى مصدر.
الحلقات
الحلقة الأولى: تقديم السلسلة وأول غزوة. يفتتح المتحدث بحمد الله ويعلن أن دروس الشهر ستتناول غزوات النبي وأسبابها والعبر المستفادة منها، ثم يتحدث عن أول غزوة جرت بعد الهجرة إلى المدينة، فيؤرّخها بسبعة عشر من رمضان مع سنة غير واضحة في النسخة. ويصف قريشًا بأنها أهل صحراء يعتمدون على التجارة، وأن قوافله كانت تخرج إلى الشام في الصيف وإلى اليمن في الشتاء، ويذكر أبا سفيان بن حرب وقافلة كبيرة من الجِمال عائدة من الشام، بأعداد لا تتضح في النسخة. 2 3 4 5 6 ويذكر أن للمسلمين عيونًا تُبلّغهم بأخبار الأعداء وأن النبي كان يتلقى تقارير عن تحركاتهم، ثم يسرد تحرك المسلمين إلى المواجهة ووقائع المعركة بأسماء وأرقام كثيرة غير مفهومة في النسخة. 7 8 9 ويذكر في ختام الحلقة أن الأسرى من المشركين افتُدوا بتعليم عشرة من الصحابة القراءة والكتابة لكل واحد، وأن من علّم عشرة أُعتق، على رواية ينسبها المتحدث دون نقلها حرفيًا، ويُسجَّل استبعاد مقاطع تكرار طويلة في أواخر الحلقة، ويختم بالثناء على الله ونصر المسلمين في الغزوة. 10 11 12 13
الحلقة الثانية: وقائع المعركة ودروسها. تواصل الحلقة الأولى في تستعرض وقائع الغزوة وأعداد المقاتلين، بأرقام مختلفة لا تستقر في النسخة، فتُذكر أعداد من أربعة آلاف وثلاثة آلاف وخمسمئة وغيرها على أنها رواية المتحدث غير المحسومة. 14 15 16 ثم يظهر في النسخة انحراف إلى حديث عن أحداث سياسية معاصرة لا صلة له بموضوع الدرس؛ استُبعد هذا الانحراف كله ولم يُكتب شيء منه. 17 18 ويعود الدرس إلى مواقف من وقائع الغزوة وسرد لأنماط من الصحابة بأسماء غير مفهومة في أغلبها، فيُروى مجملًا مع حفظ الشك على الأسماء. 19 20 21 ويختم المتحدث بتوجيهات في معنى الجهاد والشهادة على لسان خواطر لا تُنسب إلى مصدر، ويُسجَّل استبعاد مقاطع التكرار الطويلة التي تملأ جانبًا كبيرًا من الحلقة. 22 23 24
الحلقة الثالثة: صلح الحديبية. يعلن المتحدث موضوع الحلقة صراحة: صلح الحديبية، ويضعه في شهر ذي القعدة من السنة السادسة للهجرة، ويذكر أن المكان يبعد نحو خمسة عشر كيلومترًا عن حدود مكة على روايته. 25 26 27 ويذكر أن النبي رأى في المنام دخول الحرم وعمرة، فخرج في إحرام ومعه أصحابه، فلما بلغ الحديبية وقفوا دون دخول مكة، وأرسل وفدًا من قريش للتفاوض. 28 29 ويذكر اعتراض عمر بن الخطاب رضي الله عنه على دخول مكة قتالًا وموقف النبي من فعله، مع تحفظ على تفاصيل السرد في النسخة. 30 31 32 ثم قصة أبي جندل وطلب قريش ردّه وموقف النبي من إرجاعه، بأسماء وتفاصيل لا تستقر في النسخة. 33 34 35 ويذكر بنود الصلح بصيغة عامة: أن من جاء من المسلمين إلى قريش لا يُردّ إليهم، ومن جاء من قريش إلى المسلمين يُردّ إليهم، مع ملاحظة أن نص البند في النسخة غير واضح تمامًا. 30 36 ويذكر أن المسلمين قضوا بركة الصلح هذه الأعوام، وأن النبي اعتمر في السنة التالية عمرة قضاء في سبعة أيام على روايته ، ويُسجَّل استبعاد مقاطع التكرار الطويلة، ويختم بحديث عن موقف لطيف من الصلح وقصة رجل يقول إنه لم يخبر أحدًا بهذا الأمر إلا النبي. 37 38 39 40 40
الحلقة الرابعة: غزوة الأحزاب أو الخندق. يفتتح المتحدث بذكر غزوة الأحزاب أو غزوة الخندق، ويؤرّخها بشوال من السنة الرابعة أو الخامسة على روايته، ويصفها بأنها الغزوة التي جمع فيها المشركون اليهود على المسلمين. 41 42 ويستعرض مصائر يهود المدينة الثلاثة قبائل على روايته: قبيلة نُفّرت بسبب حادثة عقد ضاع من امرأة فقتلت يهوديًا فقتلت المسلمين له، وقبيلة نُفّرت لخيانتها في غزوة الأحزاب، وقبيلة حوصرت بعد الخندق وحكم فيها سعد بن معاذ الذي أُصيب في حفر الخندق. 43 44 45 46 ويستشهد بقوله تعالى في سورة البقرة في أنّ اليهود والنصارى لا يرضون عن المؤمنين حتى يتّبعوهم في ملّتهم، البقرة، الآية 120، مع ملاحظة أن نص الاستشهاد في النسخة غير واضح. ثم يصف اجتماع الأحزاب: قريش بأربعة آلاف تقريبًا على روايته، وغطفان بأربع قبائل، وبنو النضير بألف، في عدد كلي يذكره بنحو عشرة آلاف مع تحفظ على الأرقام في النسخة. 47 48 49 50 ويذكر حفر الخندق ومدة الحصار واصطفاف المشركين على الجهة الأخرى من المدينة، ثم انقلاب الأحوال بنزول الريح والبرد على المشركين كما يرويه، مع ملاحظة أن سطور هذا المقطع غير واضحة في النسخة. 51 52 53 54 ثم حكم سعد بن معاذ في بني قريظة وأنه قال «أنا أحكم فيكم كما حكمت فيكم حين نقضت العهد» على روايته، ثم ينسحب المشركون إلى مكة. 55 56 ويُسجَّل استبعاد مقاطع طويلة من أحاديث موازية وأمثلة معاصرة غير مفهومة في النسخة، ويختم بتقرير عن الغزوة ودعاء بالانتصار. 57
الحلقة الخامسة: غزوة خيبر. يفتتح المتحدث بذكر غزوة خيبر في شهر المحرم من السنة السابعة للهجرة على روايته، ويستعرض قبائل يهود المدينة الثلاث ومصائرها قبل أن ينتقل إلى خيبر نفسها، مع ملاحظة أن بعض التواريخ في النسخة غير مستقرة. 58 59 ويذكر مؤامرة من بقي من يهود بني النضير مع يهود خيبر تحريضًا على المسلمين، وأن الله أطلع على ذلك، بأسماء وأحداث لا تستقر في النسخة. 60 61 ثم مسير المسلمين إلى خيبر وحصارها حصنًا حصنًا، ويذكر حصونًا بأسماء يقرؤها على نحو غير واضح، منها ما يشبه المنجنيق والنتاع والوطيح على روايته. 62 63 ويذكر مبارزة البطل مرحب مع المسلمين وسقوطه بجرح في الرأس على رواية المتحدث، مع تحفظ على التفاصيل. 64 65 ويذكر أن جرحى المسلمين في اليوم الأول نحو خمسين على روايته، وأن غنائم خيبر قُسمت بين المقاتلين، وأن النبي تزوج صفية ابنة حيي بن أخطب التي كانت من الأسرى، وأن نساء أخريات أُعطين لغيره من الصحابة بأسماء غير مفهومة. 66 67 68 ويذكر أن يهود خيبر أُجّلوا عن الأرض على أن يعملوها ويؤدوا نصف ثمرها إلى المسلمين، وأن النبي جعل لجعفر بن أبي طالب رضي الله عنه نصيبًا من الغنائم لأنه كان مهاجرًا إلى الحبشة. 69 70 ويذكر قصة كتف مشوية أُتي بها للنبي ودعاه أصحابه إلى طعامها. 71 72 ويُسجَّل استبعاد مقاطع أحاديث شخصية طويلة في أواخر الحلقة لا صلة لها بالموضوع، ويختم بذكر صفة الانضباط العسكري التي يراها المتحدث في جيش النبي. 73
الحلقة السادسة: غزوة تبوك. يفتتح المتحدث بذكر غزوة تبوك أو العسرة، ويؤرّخها بشهر رجب من السنة التاسعة للهجرة على روايته، ويصفها بأنها آخر غزوة خرج فيها النبي، وأنها كانت في شدة الحر وعلى مسافة بعيدة من المدينة نحو تسعمئة كيلومتر إلى ألف كيلومتر على روايته، وأنها احتاجت إلى تمويل كبير. 74 75 76 ويذكر أن عدد من خرج في الجيش نحو ثلاثين ألفًا على روايته، وأنه أكبر عدد خرج مع النبي في غزوة، ثم يسرد القبائل التي كانت تحيط بالمدينة شمالًا وشرقًا وغربًا: قبيلة قضاعة وما يتبعها، وكلب وجهضم وقبائل أخرى، ويذكر أن بعضهم كانوا نصارى يتبعون ملوكًا من الروم. 76 77 78 79 ويذكر غزوة مؤتة وما قيل فيها من أعداد كبيرة للعدو على رواية المتحدث بأعداد غير مستقرة، ويذكر شهداء مؤتة بأسماء غير مفهومة. 80 81 ويذكر أن من لم يقدر على الخروج لقلة المال بكى حين نودي بالتجهز، مستشهدًا بقوله تعالى في سورة التوبة في إعفاء الله عن الضعفاء والمرضى والذين لا يجدون ما ينفقون إذا نصحوا لله ورسوله، التوبة، الآية 91، مع ملاحظة أن صياغة الاستشهاد في النسخة مشوهة. ويذكر تبرع عثمان بن عفان رضي الله عنه بسهم كبير في تجهيز الجيش على رواية المتحدث. 82 83 ويذكر أن النبي بعث مناديب إلى القبائل المحيطة حتى إلى مكة التي لم يمضِ على إسلامها إلا نحو عشرة أشهر على روايته، وأن القبائل لم تستجب. 84 85 ويذكر حادثة ضياع ناقة النبي وما تخلّفه المنافقون، وقصة بئر تبوك الذي قلّ ماؤه فزاد النبي عليه بالماء على روايته، ومكث الجيش نحو عشرين يومًا فلم يظهر أثر للرومان، ويذكر أن النبي طلب الجزية من البلدات النصرانية التي وقعت تحت يده. 86 87 88 89 ثم قصة الثلاثة الذين تخلفوا عن الغزوة وعذرهم وقبول توبتهم بعد أن نزل فيهم قرآن، على رواية المتحدث بأسماء غير مستقرة. 90 91 ويذكر مسجد الضرار الذي بناه منافقون ليصدّ عن سبيل الله فأمر النبي بحرقه، وأن عمر بن الخطاب عرض أن يتخذه دارًا فأبى النبي. 92 93 94 ويُسجَّل استبعاد مقاطع تكرار طويلة، ويختم بذكر الانتصار والدعاء. 95
الحلقة السابعة: غزوة حنين. يفتتح المتحدث بذكر غزوة حنين، ويذكر أن النبي خرج في رمضان من السنة الثامنة على روايته، وأن معه نحو عشرة آلاف من المسلمين ونحو مئتين وثمانين من الفرسان على روايته، وأن قبيلة هوازن كانت قد أعدّت نفسها في معسكر على بعد نحو عشرين كيلومترًا من مكة على روايتها. 96 97 98 ويذكر أن المسلمين نزلوا في وادٍ فخرجت هوازن من كمينهم على الكشف الأول فانهزم بعض المسلمين ثم ثبت النبي ودعا الله فردّ الله عليهم، مستشهدًا بقوله تعالى فيما يُروى عن سورة الفتح في أن الله أنزل سكينته على رسله وعلى المؤمنين وأنزل جنودًا لم تروها وعذب الذين كفروا وذلك جزاء المحسنين، الفتح، الآية 26، مع ملاحظة أن بعض سطور هذا المقطع غير واضحة في النسخة واسم السورة فيه غير مقروء. 99 100 101 ويذكر أن الغنائم وُزعت بعد المعركة، وقصة وفد جاء يطلب الإسلام بشروط يذكرها المتحدث على نحو غير مستقر في النسخة. 102 103 ويُسجَّل أن أغلب ما بعد نحو النصف من الحلقة في النسخة غير مفهوم أو مكرر ولا يحمل مادة قابلة للتوثيق، فيُروى مجملًا ويُعلَّم بالحاجة إلى مصدر. 104 105 106
الحلقة الثامنة: فتح مكة. يفتتح المتحدث الحلقة معلنًا موضوعها: غزوة مكة، ويؤرّخها بالعشرين من رمضان من السنة الثامنة على روايته، ويصفها بأنها غزوة على مكة، ثم يتحدث عن أماكن وبلدان المجاورة في الشام والحجاز على نحو جغرافي عام لا يستقر في النسخة. 107 108 109 ويذكر أن النبي بعث سرايا في أشهر قبل الفتح على روايته، ويذكر فرقًا بين السرية والغزوة في اصطلاح السيرة على نحو غير واضح في النسخة. 110 111 112 ويذكر أن أهل مكة شكّوا في نبوته وقالوا إنه لو كان نبيًا لما تركهم، على رواية المتحدث غير المفهومة في سياقها. 113 114 115 ويُسجَّل أن أغلب نص الحلقة في النسخة غير مفهوم أو تكرر بلا معنى، وأن مادة الفتح نفسها لا ترد فيها إلا إشارة إلى العفو العام والطلقاء على لسان غير واضح، فيُروى مجملًا ويُعلَّم بالحاجة إلى مصدر، ويختم المتحدث بالدعاء. 116 117 118
الصلات
قد يهمك أيضًا
محمد· العصر النبوي· برنامج شرح صحيح البخاري· الدين القيم (برنامج)· قصيدة حسان في تعداد أيام الأنصار مع النبي· خالد بن الوليد· علي بن أبي طالب· عمر بن الخطاب
المصادر
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:02:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:03:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:04:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:05:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:05:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:06:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 00:07:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 01:39:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 01:39:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 01:43:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep01 01:43:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 00:01:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 00:02:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 00:03:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:08:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:09:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:09:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:10:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:11:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep02 01:15:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:01:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:02:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:03:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:59:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:04:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:05:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:07:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:00:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 00:58:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:08:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:08:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep03 01:09:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:02:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:03:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:03:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:04:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:06:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:07:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:07:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:08:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:09:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:38:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:38:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 00:39:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 01:07:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 01:09:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep04 01:10:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:05:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:05:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:35:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:35:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:28:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:43:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 00:39:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:31:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:31:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:38:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:40:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:41:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:42:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep05 01:46:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:01:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:02:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:02:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:03:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:03:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:04:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:08:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:10:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:06:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:07:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:34:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:41:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:42:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 00:44:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:25:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:26:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:26:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:27:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:29:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep06 01:30:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:04:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:09:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:19:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:19:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 00:20:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 01:00:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 01:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 01:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 01:02:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep07 01:03:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:00:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:01:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:02:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:05:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:22:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:22:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:20:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:20:30
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:21:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:56:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 00:57:00
- Ghoneim, Wagdy. Wagdy Ghoneim: recorded lessons (Assabile). Assabile. , ghazawat-el-nabi-sala-allaho-alayhi-wa-salam/ep08 01:00:00
اقتبس هذه الصفحة
مساهمو islam.museum. «غزوات النبي». islam.museum، https://islam.museum/ar/work/ghazawat-el-nabi/. CC BY-SA 4.0. آخر تحديث: 2026-11-20.