نظرة سريعة
- العصر
- العصر العباسي المبكر
موجز
نسخة الإسكوريال المفقودة
يُعرف من فهرس الغزيري أن نسخة منه كانت في مكتبة الإسكوريال، وصفها بأنها «شرح على الأربع مقالات لبطليموس في أحكام النجوم مع جداول» للبتاني. 1 وقد ضاعت هذه المخطوطة مع غيرها كما نبه درنبورغ، ولم يجدها نالينو حين زار الإسكوريال في أكتوبر 1894م، ولم يظهر لها أثر عند مراجعة المخطوطات العربية في سبتمبر 1901م. 1 ويرجح نالينو أن البتاني شرح فيه خاصة الأصول الرياضية للتنجيم. 1
مخطوطة برلين
في برلين مخطوطة نُسبت إلى البتاني على أنها هذا الشرح، وقد وصف آلوارت فصولها، فترجم نالينو عناوينها وقابلها بأبواب الكتاب الأصلي. 4 5 وانتهى إلى أنها ليست إلا مقتطفات طويلة من الكتاب نفسه لا علاقة لها بالبتاني، وربما أخذها جامعها من نسخة كان معها شرح البتاني، ومن ثم جاءت النسبة؛ ولا أثر فيها للجداول التي رآها الغزيري. 2
ذكره عند المتأخرين
لم يعرف علي بن رضوان هذا الشرح، فقد صرح بأنه لم ير قط شرحًا على الأربع مقالات؛ أما ابن أبي الرجال فذكر أن «محمد بن جابر البتاني» يوافق بطليموس في استخراج الأحكام من الكسوفات الواقعة في سني القرانات. 2
الصلات
- من تأليف
- محمد بن جابر البتاني
- شرح على
- الأربع مقالات لبطليموس
قد يهمك أيضًا
الزيج الصابي· ترجمة أفلاطون التيفولي اللاتينية لزيج البتاني (في حركة النجوم)· كتاب معرفة مطالع البروج فيما بين أرباع الفلك· رسالة في تحقيق أقدار الاتصالات· حساب الجيوب في زيج البتاني· محمد بن جابر البتاني· أنطاكية· بغداد
المصادر
- al-Battani, Muhammad ibn Jabir ibn Sinan; Nallino, Carlo Alfonso. (1899). Al-Battani sive Albatenii Opus astronomicum ad fidem codicis Escurialensis Arabice editum, Latine versum, adnotationibus instructum a Carolo Alphonso Nallino. Ulrico Hoepli (Mediolani Insubrum); printed at Rome by C. De Luigi; Pubblicazioni del Reale Osservatorio di Brera in Milano, N. XL. , p. 29
- al-Battani, Muhammad ibn Jabir ibn Sinan; Nallino, Carlo Alfonso. (1899). Al-Battani sive Albatenii Opus astronomicum ad fidem codicis Escurialensis Arabice editum, Latine versum, adnotationibus instructum a Carolo Alphonso Nallino. Ulrico Hoepli (Mediolani Insubrum); printed at Rome by C. De Luigi; Pubblicazioni del Reale Osservatorio di Brera in Milano, N. XL. , p. 32
- al-Battani, Muhammad ibn Jabir ibn Sinan; Nallino, Carlo Alfonso. (1899). Al-Battani sive Albatenii Opus astronomicum ad fidem codicis Escurialensis Arabice editum, Latine versum, adnotationibus instructum a Carolo Alphonso Nallino. Ulrico Hoepli (Mediolani Insubrum); printed at Rome by C. De Luigi; Pubblicazioni del Reale Osservatorio di Brera in Milano, N. XL. , p. 18
- al-Battani, Muhammad ibn Jabir ibn Sinan; Nallino, Carlo Alfonso. (1899). Al-Battani sive Albatenii Opus astronomicum ad fidem codicis Escurialensis Arabice editum, Latine versum, adnotationibus instructum a Carolo Alphonso Nallino. Ulrico Hoepli (Mediolani Insubrum); printed at Rome by C. De Luigi; Pubblicazioni del Reale Osservatorio di Brera in Milano, N. XL. , p. 30
- al-Battani, Muhammad ibn Jabir ibn Sinan; Nallino, Carlo Alfonso. (1899). Al-Battani sive Albatenii Opus astronomicum ad fidem codicis Escurialensis Arabice editum, Latine versum, adnotationibus instructum a Carolo Alphonso Nallino. Ulrico Hoepli (Mediolani Insubrum); printed at Rome by C. De Luigi; Pubblicazioni del Reale Osservatorio di Brera in Milano, N. XL. , p. 31
اقتبس هذه الصفحة
مساهمو islam.museum. «شرح المقالات الأربع لبطليموس». islam.museum، https://islam.museum/ar/work/sharh-al-maqalat-al-arba-battani/. CC BY-SA 4.0. آخر تحديث: 2026-11-04.
حسّن هذه الصفحة على GitHub · أبلغ عن خطأ · ساهم في إكماله · JSON